ชาวเขา ชาวเรา

มีเพื่อนทำงานอยู่พิดโลก

พวกเราเลยชวนกันแบกเป้ไปหา แบบว่าหาเรื่องเที่ยวแบบลุยๆ

ขึ้นเขาค้อ หน้าหนาว มีเต้นท์ไปเอง

ตั้งใจอย่างแรงหาที่กางเต้นท์นอน

ปีนั้นอากาศหนาวสุดๆ ไปถึงโรงเรียนเล็กๆ แห่งหนึ่งค่ำแล้ว

"อาจารย์ อาจารย์ ขอกางเต้นท์นอนในโรงเรียนคืนนึง"

"รุ่งสาง หนาวมาก น้ำค้างแรง น้องๆ ไปนอนในห้องเรียนดีกว่า"

สรุปเราไปกางเต้นท์นอนในห้องเรียน

กางเต้นท์กันยุงน่ะ ส่วนเครื่องกันหนาวเรามีเพียบ

สำรวจโรงเรียน มีรูพรุนตามฝาหนังเต็มไปหมด

"รูกระสุนปืนน่ะ เมื่อก่อนเขาค้อยังไม่หัวโล้นยังงี้มีการสู้รบกัน"

ถึงบ้างอ้อทันที นักเรียนส่วนมากเป็นชาวเขาหลายเผ่า

อาจารย์เป็นคนพื้นราบแต่มาสอนบนเขาหลายปีแล้ว

"น้องๆ ไปอาบน้ำกันก่อน เดี๋ยวครูพาไป"

เราหยิบสบู่ ยาสีฟัน เดินตามอาจารย์ไปแบบเงียบๆ

เดินไปไกล มืดมากๆ ไม่กล้าถามห้องน้ำอีกไกลไหม

สักพักใหญ่ๆ อาจารย์บอก "อาบตรงนี้ล่ะ"

ไม่มีห้องน้ำอ่ะ เป็นหนองน้ำเล็กๆ

อาจารย์แก้ผ้านำก่อนเลย

พวกเราผู้ชายทั้งนั้น แก้ผ้าตาม ค่อยๆ เดินลงน้ำ

ไม่เป็นไรเคยไป ฝึก รด. แก้ผ้าอาบเป็นร้อยๆ คนเคยมาแล้ว

น้ำเย็นยะเยือก ยังกะอาบน้ำแข็ง อาบไม่ถึงนาทีมั้ง พอแล้ว

คืนนั้นนอนในถุงนอน ในเต็นท์ ในห้องเรียน หลับสบาย

รุ่งเช้า ไปสำรวจหมู่บ้านแถวๆ นั้น รู้สึกจะเป็นชาวม้ง

บรรยากาศสุดยอด หนาว หมอก ควันไฟจากหลังคา

ชาวบ้านปรุงอาหารกัน ที่น่าประหลาดใจ

บ้านส่วนมากสร้างง่ายๆ แต่มีเสาทีวี มีรถปิ๊กอัพกันทุกบ้าน

เราเดินๆ กันอยู่ เห็น คุณลุงเดินจูงหลานตัวเล็กๆ น่ารักจัง

มือถือถุงอาหาร กับ ขวดเหล้าด้วย

"ไปไหนกันครับ" เราถาม ลุงหยุดมอง ยิ้มๆ

"พาหลานไปไหนแต่เช้าครับ" เราถามซ้ำ

คราวนี้ลุงเชิญเราเดินตาม

ลุงพาเข้าไปในศาลา กุรีกุจอจัดที่ให้เรานั่งกับพื้น

พวกเราดูจากภาษามือ ทำตามอย่างงงๆ

ลุงกะหลานนั่งมุมหนึ่ง เรานั่งล้อมวงกัน

ลุงเอาใบตองมาวาง เทถุงอาหารลงเป็นไก่ต้มหั่นชิ้นใหญ่

เทเหล้าขาวที่ทำจากข้าวโพดยื่นให้เรา

เราไม่ดื่ม แต่ทำไงได้ เดี๋ยวลุงจะหาว่าเรารังเกียจ

จิบเป็นพิธีละกัน แรงมากๆ เข้าใจคำว่าบาดคอเลย

เช้านั้นพวกเราได้กินไก่ต้มฟรี

เราคุยกันคนละภาษาเลยไม่รู้เรื่อง

กลับลงมาที่โรงเรียน เล่าให้อาจารย์ฟัง

"เป็นประเพณีของเขา ถ้าเด็กไม่สบายเขาจะเตรียมอาหารกับเหล้า"

"จูงมือหลานเดินออกจากบ้านเดินไปเรื่อยๆ"

"เจอใครทักคนแรกต้องเชิญกินอาหารกับเหล้า"

"ถือว่าคนๆ นั้นจะช่วยปัดเป่าโรคภัยไข้เจ็บให้เด็กน่ะ"

หลังจากนั้นไปเที่ยวดอยเที่ยวภูที่ไหน

ตอนเช้าเจอใครเราทักดะ

แต่เราไม่เคยได้กินไก่ต้มฟรีอีกเลย